Trociny tartaczne — jak je zagospodarować

Tartak średniej wielkości (5 000 m³/rok) produkuje ~750 t trocin rocznie. Bez planu zagospodarowania to kłopot operacyjny + koszt utylizacji 45 000 zł/rok. Z planem — dodatkowy przychód 90 000–130 000 zł/rok. Różnica między tymi dwoma scenariuszami to 130 000–175 000 zł rocznie — wystarczająco dużo, by wyznaczyć priorytet dla każdego tartaku.

Ten artykuł podaje praktyczne wskazówki dla właścicieli tartaków: jak organizować produkcję trocin, gdzie sprzedać, jak magazynować, co z BDO. Plus przegląd cen i odbiorców w PL 2026.

1. Produkcja trocin — co decyduje

Z 1 m³ drewna obrabianego (typowo):

• Deski/belki: 70–80% objętości (produkt)
• Trociny: 12–18% (najwięcej z pił ramowych)
• Wióry/ścinki: 5–10% (z heblarek, frezarek)
• Kora: 5–10% (z korowarek)

Wpływ na ilość trocin:

• Piła ramowa — dużo trocin (15–18% objętości)
• Piła tarczowa — mniej (8–12%)
• Piła taśmowa — najmniej (5–8%)
• Heblarka/frezarka — wióry, nie trociny

Skutek: tartak z piłami ramowymi (tradycyjny) produkuje więcej trocin niż z tarczowymi (nowoczesny).

2. Gatunki drewna — wpływ

Iglaste (sosna, świerk, jodła):

• Większość polskich tartaków (~80%)
• Trociny lekkie, łatwo magazynowalne
• Wysoki popyt do pelletu

Liściaste (dąb, buk, brzoza):

• ~20% tartaków
• Trociny gęstsze, więcej masy
• Premium ceny (+15–25% vs iglaste)

Mieszane:

• Część tartaków z mieszaną produkcją
• Sortowanie trocin po gatunku często niemożliwe
• Wartość rynkowa średnia

3. Wilgotność trocin — od czego zależy

Surowiec wpływa:

• Drewno świeże (zaraz po wycince): W60–80%
• Drewno sezonowane 3 mies.: W40–50%
• Drewno sezonowane 6+ mies.: W30–40%
• Drewno sezonowane >1 rok: W20–30%
• Drewno techniczne (suszone): W15–20%

Trociny po tarciu mają wilgotność drewna — bez zmian w procesie tarcia.

Implikacje:

• Tartak z drewnem świeżym → trociny mokre → niska cena
• Tartak z drewnem sezonowanym → trociny suchsze → wyższa cena

4. Ceny trocin tartacznych Q2 2026

Iglaste (mediana PL):

Liściaste premium:

• W15: 195–230 zł/t (dąb, buk)
• W30: 155 zł/t
• W45: 105 zł/t

Regionalne różnice:

• Wschód PL (Podlasie, Lublin): -10% vs średnia
• Centrum (Mazowsze, Łódź): +5%
• Śląsk: +10%
• Wielkopolska: średnia

5. Główni odbiorcy

Pelleciarnie (60% rynku)

• Stelmet, Barlinek, Pellets Poland, PGE Połaniec
• Kontrakty roczne lub spotowe
• Wymagają stabilnej jakości
• Promień 50–150 km od tartaku

Brykieciarnie (15%)

• Brykiet Polski, Eko-Brykiet, Drewfire
• Mniej restrykcyjne niż pellet
• Akceptują też kawałki wiórów

Producenci ściółki (10%)

• Hodowle koni, krów, drobiu
• Trociny suche W <20%
• Lokalne dostawy

Biopaliwa płynne (1–2%)

• Projekty eksperymentalne
• Niewielki wolumen
• Wzrost prognozowany po 2030

Kompostownie (5%)

• Producenci nawozów organicznych
• Niskie ceny (~50 zł/t)
• Lokalne zakupy

Spalanie własne (7%)

• W tartaku (suszenie drewna)
• Cele ogrzewania hal
• Bez transakcji rynkowej

6. Jak sprzedać trociny — strategie

Strategia 1: Stały kontrakt z pelleciarnią

Plus:

• Pewna sprzedaż całego wolumenu
• Stała cena (negocjowana raz w roku)
• Stała częstotliwość dostaw
• Prostsza logistyka

Minus:

• Mniejsza elastyczność cenowa
• Zależność od jednego klienta

Rekomendowane dla: tartaków średnich (1 000–10 000 m³/rok)

Strategia 2: Spot market przez platformy

Plus:

• Maksymalizacja ceny rynkowej
• Wielu kupujących
• Elastyczność wolumenu

Minus:

• Mniejsza stabilność
• Wahliwa cena
• Wymaga aktywnej sprzedaży

Rekomendowane dla: tartaków małych (<1 000 m³/rok) lub większych z stałą bazą + spot dla nadwyżki

Strategia 3: Mix kontraktów

• 70–80% wolumenu w kontrakcie rocznym (główny pellet/brykiet)
• 20–30% na spot market (sezonowy popyt, premium ceny)

Rekomendowane dla: tartaków >5 000 m³/rok

Zarejestruj tartak na Giełdzie Trocin →

7. Magazynowanie

Świeże trociny W40+:

• Pryzma pod wiatą z wentylacją
• Maks. wysokość 3 m
• Czas magazynowania <2 mies.
• Ryzyko fermentacji + samozapłonu

Trociny średnie W25–35%:

• Silos zamknięty z wentylacją lub szopa
• Czas: do 3 mies. silos, 6 mies. szopa

Trociny suche W <20%:

• Silos zamknięty
• Wentylacja (CO uwalnia się)
• ATEX dla silosów >5 t
• Czas: do 12 mies.

Ogólne zasady:

• Bez otwartego ognia (5 m promień)
• Wentylacja obowiązkowa
• Termopary dla pryzm >50 m³
• Brak palaczy w obrębie

8. BDO obowiązki tartaku

Rejestracja:

• Numer BDO (jeśli >100 kg trocin/rok)
• Kod odpadu: 03 01 05

Codzienne:

• KEO (karta ewidencji odpadu) — masa wytwarzana
• KPO przy każdej dostawie do odbiorcy

Roczne:

• Sprawozdanie roczne do 15 marca
• Opłata BDO (100–2 000 zł zależnie od wielkości firmy)

Sankcje:

• Brak rejestracji: 5 000 – 1 000 000 zł kary
• Brak KPO: 5 000 – 100 000 zł

9. Studium przypadku — tartak 8 000 m³/rok

Profil: tartak średni Wielkopolska, 8 000 m³ drewna iglastego/rok.

Roczna produkcja trocin:

• 8 000 × 150 kg = 1 200 t trocin świeżych
• Po sezonowaniu (3 mies. magazynu): ~960 t W30

Strategia sprzedaży:

• Kontrakt z pelleciarnią lokalną: 800 t/rok × 110 zł = 88 000 zł
• Spot market sezonowy (X–XII): 160 t × 130 zł = 20 800 zł
• Razem: 108 800 zł/rok

Vs utylizacja (przedtem):

• 1 200 t × 60 zł utylizacji = 72 000 zł kosztu
• Różnica: 180 800 zł/rok (przychód vs koszt)

10. Studium przypadku — mały tartak z brykieciarnią

Profil: tartak 2 000 m³/rok + integracja brykieciarni 200 t/rok.

Plan:

• Z 300 t trocin świeżych produkcja 200 t brykietu (W10) + 100 t sprzedaży trocin świeżych

Inwestycja brykieciarni:

• Prasa: 120 000 zł
• Suszarka: 50 000 zł
• Magazyn: 30 000 zł
• Razem: 200 000 zł

Roczny przychód:

• 200 t brykietu × 1 100 zł = 220 000 zł
• 100 t trocin świeżych × 90 zł = 9 000 zł
• Razem: 229 000 zł

Koszty operacyjne: 130 000 zł

Marża: 99 000 zł/rok

ROI: 2 lata

Wniosek: integracja brykieciarni dla małych tartaków bardzo opłacalna.

11. Trendy 2026

• RED III wymaga FSC/PEFC od 2026 — eliminacja małych tartaków bez certyfikatów z rynku pelletu
• Konsolidacja dostawców do pelleciarni
• Wzrost cen trocin prognozowany +8–12% w sezonie 2026/27
• Platformy zwiększają widoczność małych tartaków (Giełda Trocin)
• Brykieciarnie lokalne — wzrost popularności w małych tartakach

12. Podsumowanie

Krótko:

1. Tartak średni produkuje 500–1 500 t trocin/rok
2. Cena Q2 2026: 85–195 zł/t zależnie od wilgotności
3. Główni odbiorcy: pelleciarnie (60%), brykieciarnie (15%), ściółka (10%)
4. Magazyn: pryzma z wentylacją (max 2 mies.) lub silos (12+ mies. suche)
5. BDO: kod 03 01 05, obowiązkowo
6. Strategie: kontrakt + spot, integracja własnej brykieciarni

Dla tartaku:

• Trociny to dodatkowy 90 000–200 000 zł/rok przychodu (zamiast kosztu utylizacji)
• Stały kontrakt z pelleciarnią = stabilność
• Integracja brykieciarni = wyższa marża

Platforma Giełda Trocin łączy tartaki z pelleciarniami, brykieciarniami i innymi odbiorcami w PL. Rejestracja bezpłatna, weryfikacja BDO, zarządzanie ofertami online.

Zarejestruj tartak na Giełdzie Trocin →

Powiązane artykuły

• Trociny do produkcji pelletu
• Trociny magazynowanie
• BDO dla trocin
• Producenci trocin w PL